امشب در اخبار استان شنیدم که یکی از مقامات انتظامی کشور در جمله ای بسیار مهم و عمیقاً فلسفی گفته اند: «تکالیف شهروندی، مقدم بر حقوق شهروندی است.»

یعنی شهروندان محترم مثلاً اول مالیات بپردازند، بعد نفس بکشند و...؟! به هرحال این هم نوعی تفکر است. با این که این فرد، از مقامات روحانی یا تحصیلکردگان حوزوی نیست اما بی خود نیست که یکی از متفکران، همیشه می گوید در فقه سنتی که مبتنی بر «تعبد» است – و با تعمیم آن به تمدن شرق – همواره تکالیف بر حقوق مقدم بوده اند و این تکلیف محوری که باید در رابطه انسان و خدا باشد به رابطه انسان - انسان و انسان - دولت هم تسری یافته و در مقابل در غرب، به ویژه پس از رنسانس همواره حقوق بر تکالیف پیشی گرفته اند. عبارت دقیق ایشان در مصاحبه ای با روزنامه شرق (علیه الرحمه!) این بود:

«به قدر مقدور مي کوشم که هم به غربيان و هم به شرقيان توصيه کنم که توازن حق و تکليف را نگه دارند. در نظامات شرقی، حق زير بار تکليف خفه ميشود و در نظامات ليبرال غربی، تکليف در قبال حق ناديده انگاشته ميشود... هر يک از اين دو (حق و تکليف) به تنهايي ما را به مقصد نمي رسانند.»

من اهل فلسفه نیستم و فکر میکنم بیشتر از آن که اندیشه گرا باشم، عملگرا هستم (البته نه به شکل «مهندسی» دیدن همه امور!)، اما فقط امیدوارم آن فرد محترمی که این سخن را مطرح کرده است، به آثار فلسفی و حقوقی ناشی از اعتقاد خود هم فکر کرده باشد.

+پیشنهاد وبلاگی:

اخبار جدید روی وبلاگ ماهنامه حقوق را ببینید! جالب است!

www.ijl.blogfa.com