پوستر مقاله ام برای کنگره را خیلی ساده طراحی کردم و امروز چاپ شد. البته روز آخر متوجه شدم پوستر عمودی می خواهند و شکل کار تغییر کرد و...

چندبار پیش آمده است که درباره ماهیت نظمی حقوقی زیرمجموعه حقوق بین الملل به عنوان حقوق بین الملل کیفری بحث هایی داشته باشیم. برخی اساتید و صاحب نظران همچنان منکر ماهیت حقوق بین الملل کیفری هستند...

هوا برای دومین روز پیاپی به شدّت بارانی است. امروز عصر آسمان تا جاداشت با صدای بلند و گروم گروم گریه کرد و حسابی حال رئیس سازمان هواشناسی را گرفت که گفته بود امسال، خشکسالی داریم! چون وقتی اصفهان باران ببارد، یعنی خیلی اتّفاق مهمی افتاده است!...

در روزهای پایانی سال گذشته اتفاق حقوقی دیگری روی داد که کم و بیش از نگاه حقوقدانان و رسانه ها دور ماند و آن اصلاح ماده 34 قانون ثبت در تاریخ 29 بهمن و سپس تأیید آن در شورای نگهبان (8 اسفند) و ابلاغ آن توسط رئیس جمهور برای اجرا (26 اسفند) بود که احتمالاً در نخستین روزهای سال جاری نیز در روزنامه رسمی منتشر و لازم الاجرا شده است...

اجرای جهانگیر کوثری برای من چندان نوستالژیک نیست، اما نسبت به اجرای شفیع زاده حتماً خیلی بهتر است و به مهمانش اجازه حرف زدن می دهد! اما امشب دیدن برنامه ورزشی شبکه دو، بیشتر بخاطر کنجکاوی ام نسبت به حاشیه ها و نیمه اول شهرآورد شصت و چهارم بود؛ چون من بازی را از اوایل نیمه دوم دیدم و بین دو نیمه از اینترنت متوجه شدم نتیجه یک – یک است و همانهایی گل زدند که در بازی رفت گل زده بودند! این نکته کم نظیر باعث شد نسبت به دیدن بازی علیرغم برخی مسائل... ترغیب شوم! چندان هم چنگی به دل نزد ولی نسبت به مجتبی جباری دوباره امیدوار شدم و از آرش برهانی ناامید و خاطرات شوتهای کریم باقری هم برایم زنده شد! به هرحال برنامه، گزارشی از حاشیه شهرآورد هم داشت. شب قبل هم 90 گزارشی از دستگیری برخی بلیط فروشهای بازارسیاه تهیه کرده بود که می گفتند برای درآوردن خرج بازی یا کسب حداقلی از درآمد دست به این کار زده اند و... کمی متعجب شدم اما فکر کردم شاید بخاطر مسائل امنیتی آنها را بازداشت کرده باشند و اخلال در نظم از طریق بازار سیاه و این حرفها! آخر باورم نمیشد کسی را فقط بخاطر فروش بلیط مسابقه فوتبال دستگیر کنند! حتی اگر قرار باشد بلیطها پیش فروش شده و فقط دو بلیط به هر خریدار فروخته شود. به هرحال خرید و فروش «غیرقانونی مجرمانه» نمی دیدیم. شاید هم ایراد از «ماده 2» قانون مجازات و اصل 36 قانون اساسی و «اصل قانونی بودن جرم» است! وگرنه همه می شوند «سرهنگ غفاری» دروغین مرد هزارچهره که «به موجب قانون»، خودش «حکم» صادر می کرد و دستفروش را به زندان می انداخت و به سروان زیردستش ایراد می گرفت که چرا مدام در برابر او از «حکم» (قضایی) صحبت می کند؟! حتی یک بار هم خودش برای بازرسی خانه اهالی یک کوچه (!!!) حکم داد! (ماده 580 قانون مجازات اسلامی)

اما برنامه شبکه دو... گزارش به سردار رادان (فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ) رسید که درباره پیش بینی های انتظامی، امنیتی و ترافیکی برای قبل و بعد از مسابقه سخن می گفتند و بسیار هم به جا بود. اما ناگهان فروریختم و عشق فوتبالهای دیشب برنامه 90 را به یاد آوردم که این وسط هرچند کاری غیراخلاقی انجام داده بودند، اما عملشان تا جایی که سواد من می رسد و اگر لیسانس حقوق دانشگاه اصفهان معتبر باشد، جرم نیست! جایی ندیدم که مثلاً فروش بلیط سینما یا فوتبال بیش از قیمت روی بلیط برای کسی جز متصدی فروش، جرم باشد. برای متصدی فروش هم احتمالاً ممکن است مشمول جرائمی مثل تحصیل مال غیرمشروع از طریق فروش مازاد بر قیمت بلیطی که «مأمور» به فروش آن به «قیمت معیّن» بوده است، یا احیاناً جرائم دیگری در خلال این امور متصوّر باشیم که هر یک جداگانه قابل بحث است. گرچه به احتمال زیاد، وقوع «تخلّف انضباطی» یا «اداری» در این موارد قابل پیش بینی است. اما اینجا بحث مأمور متصدّی فروش نبود. بحث خریداری بود که حالا کالای خریداری شده اش را به فروش می گذاشت و دستگیر شده بود! شاید هم اصلاً ایراد از ماست که خیلی لیبرال به اقتصاد نگاه می کنیم!!! به هرحال من هیچ عنوان مجرمانه ای تا این لحظه پیدا نکرده ام! اما سردار رادان در گزارش گفت که تا آن لحظه (پیش از شروع بازی)، چهل نفر بخاطر همین فروش بلیطها در بازار سیاه «دستگیر» شده اند! حالا بازداشت و توقیف غیرقانونی و محروم کردن آحاد ملّت از حقوق و آزادیها... (مواد 570، 573، 575، 583، 584 ق.م.ا. این همه؟!) بماند! ما که باشیم؟! من فقط از همه علمای حقوق استدعا دارم یک عنوان مجرمانه و ماده قانونی مربوط را هرطور شده به این چهل نفر بچسبانند، وگرنه باید «کل یوم» رشته حقوق و ادعای عدالت قانونی را جمع کنیم، بگذاریم در کوزه و...!!!

البته یاد اجرای کنسرت استاد شجریان هم افتادم که پیش فروش بلیطها اینترنتی بود و اسامی افراد و تعداد بلیطهایشان (حداکثر سه بلیط) هم مشخّص. وقتی فدراسیون فوتبال نمی تواند بر فروش بلیطها و رعایت سقف فروش نظارت کند و دسته های بلیط به دست برخی افراد می افتد و آنها هم که معمولاً از قشر کم درآمد جامعه هستند، برای کسب درآمدی آن را می فروشند و تعریف مجرمانه ای از این عمل در قانون وجود ندارد، دستگیری این افراد چه توجیهی دارد؟ جز احیاناً فقط یک بازجویی مختصر قابل قبول است که بلیطها را از کدام مرجع خریده است تا برخورد انضباطی و اداری مربوط با فروشنده متخلّف انجام شود؛ نه دستگیری و دستبند و بازداشت و...!

پیش از نوروز هم سردار احمدی مقدم (فرمانده کل نیروی انتظامی کشور) اعلام کردند سارقان منازل، قبل از عید دستگیر و در مدت عید، پلیس «در خدمتشان» خواهد بود! بی آن که توضیح دهند آیا این بازداشت 14-15 روزه با حکم قضایی است، یا «بازداشت ۲۴ ساعته» است؟ اگر پیش از رسیدگی قضایی است که حداکثر ۲۴ ساعت باید باشد (اصل ۳۲ قانون اساسی) و اگر با حکم قضایی است که عید و غیر از آن نمی شناسد، هر چه مقام قضایی در تحقیقات خود لازم بداند (در چارچوب قانون آیین دادرسی کیفری) و اگر هم حبس است که اصلاً تکلیفش چیز دیگری است! و اصلاً چرا حالا یکباره رفته اند سراغ سارقان؟ مگر مردم قبلاً شکایت نکرده بودند؟ اگر سارقان شناسایی شده بودند چرا برای بازداشتشان صبر کردند تا شب عید برسد؟  

حکایت همچنان باقی است... چه بگویم؟

چکیده

دولت ایران کنوانسیون 1982 حقوق دریاها را امضا نموده است اما طی 26 سال گذشته همواره از تصویب آن امتناع نموده و هیچ طرح یا لایحه ای در دولت و مجلس برای تصویب آن ارائه نشده است. در این مقاله تلاش می شود برخی تردیدهای حقوقی ایران نسبت به کنوانسیون مزبور که در آثار و گفتار ناظران سیاسی و حقوقی درباره دلایل عدم تصویب کنوانسیون مورد بررسی قرار گیرد. این تردیدها عبارتند از موضوع حلّ اجباری اختلافات اعضای کنوانسیون بخصوص در اختلافات ایران و امارات متحده عربی بر سر جزایر سه گانه، موضوع عبور کشتی های نظامی از دریای سرزمینی و نیز مسأله عبور ترانزیتی از تنگه های بین المللی که از نظر نظامی، سیاسی و اقتصادی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز برای ایران حائز اهمیت است و نهایتاً موضوع تحدید حدود مناطق دریایی. به نظر می رسد هیچ یک از این چهار موضوع، آنقدر جدّی نیست که ایران را از عضویت در کنوانسیون بازدارد اما پیوستن به کنوانسیون باید همراه با صدور اعلامیه های تفسیری مناسب و محدود نمودن روشهای اجباری حل اختلاف مندرج در کنوانسیون طبق شرایط «استثنائات اختیاری» باشد.

مقدمه

رویکرد ایران به کنوانسیون 1982 حقوق دریاها چه بوده و چرا تاکنون ایران علیرغم امضا، از تصویب و لازم الاجرا شدن آن نسبت به خود امتناع می نماید؟ این پرسشی است که در این مقاله در پی یافتن پاسخی برای آن هستیم. درواقع از نظر حقوقی آنچه اینک مطرح است «تصویب» یا «عدم تصویب» کنوانسیون توسط ایران است. ازآنجا که ایران کنوانسیون را امضا نموده است لذا اصطلاح صحیح و مناسب در اینجا «تصویب» است و نه «الحاق». ایران در حال حاضر یک «طرف» معاهده نیست امّا...

ایام عید قرار بود فیلم زیاد ببینیم. مخصوصا فیلمهایی که تلویزیون قرار بود پخش کند مثل مایکل کلایتون، 1408، تک تیرانداز، در دره الاه، گنگستر آمریکایی، پیرمردها سرزمینی ندارند، خون به پا خواهد شد و... در دره الاه را شب عید دیدیم. اما بعد وقتی «پیرمردها...» با آن کیفیت بد از شبکه سه پخش شد، بی خیال بقیه شدیم! نسخه اصل بعضی هاش را می شود پیدا کرد!

هرچند این شبها بیشتر مشغول «مرد هزار چهره» مهران مدیری هستم که اثر نسبتاً خوبی شده و از ایده هایی مثل «اگه میتونی منو بگیر» (البته نسخه آمریکایی نه ایرانی!)، «کلوزآپ، نمای نزدیک» و «پدرخوانده»...

هنوز ترکیب کامل مجلس هشتم مشخّص نشده است و برای شناخت ترکیب نهایی این مجلس از نظر کارشناسی و سیاسی باید تا برگزاری دور دوم انتخابات در یک ماه آینده به انتظار نشست؛ اما مشخّص شده است که ظاهراً علی رغم افزایش کمّی شرایط علمی منتخبان در قانون انتخابات (حداقل مدرک کارشناسی ارشد)، همچون بسیاری دوره های گذشته هیچ حقوقدان برجسته ای در مجلس «قانونگذاری» کشور حضور نخواهد داشت...

فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، سال گذشته صلاحیت اجباری دیوان داوری ورزش را پذیرفت. این یکی از مهمترین اتفاقات حقوقی (به خصوص در حقوق ورزشی) سال گذشته کشورمان بود که چندان مورد توجّه قرار نگرفت. مروری بر ماجرای پذیرش صلاحیت دیوان داشته باشیم...

بحث من درباره موضوعیت یا طریقیت ائتلاف در نظام سیاسی ایران است. آیا مهدی کروبی حق دارد که از ائتلاف در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری امتناع کند؟! به نظرم هم آری و هم خیر!

چاره دیگری نبود! روزشمار گذاشتم! از ساعتی دیگر روزشمار آغاز می شود. دیده بودند این کاغذ را پرسیدند چیست؟ نکند بار منفی داشته باشد، گویی بمبی قرار است منفجر شود؟ یا قرار است «برج میلاد» بسازی؟ اما نه! «برج میلاد یک» من است! حالا «برج میلاد 2» هم به وقتش! قول می دهم روزشمار منفی هم بزنم، اگر سر وقت تمام نشد! ایراد اساسی پروژه من این است که شخصاً نه تنها هیچ انگیزه فوری برای اتمامش ندارم، بلکه هیچ فشاری هم حس نمی کنم! در اشل بزرگتر فکرش را بکنید، مدیری که نه انگیزه دارد نه کسی او را به پرسش و چالش بکشد؛ معلوم است عاقبت چه می شود.

هر چند روز شمار من کاغذی است، نه الکترونیکی و طبیعتاً فسادپذیری اش بیشتر!

یادم است برای افتتاح یک پروژه نه چندان بزرگ روبروی صفه که میدان سابق را خراب کردند و زیرگذر و روگذر زدند، روزشمار گذاشته بودند. البته از نوع پارچه ای! یکی از دوستان از قول بچه هایش تعریف میکرد که می گویند: هر وقت اینجا نوشته دو هفته دیگر، به این معنا نیست که دو هفته دیگر کار تمام می شود! بلکه دو هفته دیگر باید پارچه جدیدی نوشته و نصب شود که «یک هفته دیگر» کار تمام می شود! همینطور یک هفته بعد از آن، پارچه بعدی که شش روز دیگر، شش روز بعد پارچه بعدی که پنج روز دیگر باقی است و...!!! راستش را بخواهید همین طوری هم شد و طرح مزبور پس از ماهها تحمّل ترافیک و تصادف و  خرد شدن اعصاب ملّت به پایان رسید!

فکر کنم گاهی برای تزریق روحیه، وقتی هیچ کس کمکی نمی کند و خبر خوش مهمی وجود ندارد؛ آدم باید خودش دست به ابتکار بزند. البته ابتکار نه این که حتماً طرح نو باشد، همین که یک حادثه جدید شخصی باشد کافی است. روزشمار من هم تقریباً چنین چیزی است.

گمان کنم دست کم یک بار دیگر تا پیش از پایان مراسم نوروزی، برایتان دیدنی هایی از بهار داشته باشم. عکس زیاد است، حتی تصویر ماهی قرمزهای پر شوری که مثل ما آدمها نیستند و حتی  یک لحظه هم برای این که عکسشان را بگیرم ژست نمی گیرند! معجزه بهار در میان فصلهای سال، طیف گسترده رنگهای شاد است؛ از همین الآن برای چند عکس به شکار نشسته ام!

با یکهزار و سیصد و هشتاد و ششمین دور گردش زمین به دور خورشید پس از هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه، بهاری دیگر آغاز شد که بی گمان همچون همه بهارهای دیگر نیامده خواهد رفت. عمر این بهار هم همچون همه بهارها 93 روز است؛ گرچه در میانه اردیبهشت بخشهایی از ایران آرام آرام گرمای تابستان را با تمام وجود خود حس خواهند کرد....